Wat is evolutie

Evolutie is een geleidelijk proces waarin een soort, een plant- of diersoort, verandert in een andere en gewoonlijk complexere of beter aangepaste vorm.

De genetische variatie (van erfelijke eigenschappen, van allelen) binnen een populatie kan door toevalsfactoren (mutaties en fouten bij de transcriptie) toenemen, maar ook afnemen. Of anders gezegd: nakomelingen verschillen van hun (voor)ouder(s). In het geval dat de genetische variatie afneemt wordt ook wel gesproken van genetische erosie. In de natuur overleven alleen de best aangepaste individuen, dat wil zeggen die individuen die de meeste vitale nakomelingen weten voort te brengen. De individuen die minder goed aangepast zijn aan hun leefomgeving sterven door concurrente geleidelijk uit. Dit noemen we “natuurlijke selectie” of ook wel ‘de wet van de sterkste’. De genetische variatie (de diverse allelen) die binnen een soort aanwezig is, is dus noodzakelijk om je aan te kunnen passen aan veranderende omstandigheden. Indien genetische variatie is verloren gegaan, wordt aanpassing moeilijk, wellicht zelfs onmogelijk. Van nieuwe soortsvorming zal geen sprake meer kunnen zijn.

Evolutie is het toenemen van genetische variatie binnen soorten ondanks de voortdurende toevalsaanslagen op het DNA (de spontaan optredende genetische erosie). Het is het aanpassen van soorten aan veranderde omstandigheden.

 

Het is het ontstaan van nieuwe levensvatbare variatie binnen een soort die hun eigen weg kunnen inslaan.

Genetische erosie

Genetische erosie wordt ook wel genetische verarming genoemd. Door toevalseffecten verandert de genetische samenstelling van een populatie (genetische drift).

Maar naarmate een populatie kleiner wordt, is de kans groter dat er bepaalde genetische varianten door toeval, zoals het gooien met een dobbelsteen, niet meer aanwezig zijn in de nakomelingenpopulatie. Dit noemt men genetische erosie. Dit verlies van genetische variatie kan leiden tot een verlaagde fitness van de aanwezige individuen (inteelt depressie). Deze processen kunnen vervolgens leiden tot een verlaging van de overlevingskans van de hele populatie, maar dit hangt wel af van welke eigenschappen van de planten of dieren negatief beïnvloed worden door inteelt (depressie).

Grootschaligheid

Elke soort is in de loop van de tijd aangepast aan een specifiek gebied dat voorziet in de behoeften van deze soort. Bij deze behoeftes moet men denken aan de aanwezigheid van voedsel, water, en voortplantingsgelegenheden. Een gebied waarin een soort kan voortbestaan wordt wel gedefinieerd als een habitat. Individuen van een soort kunnen in dat gebied overleven en zich voortplanten. Voor bijvoorbeeld plantenetende insecten wordt het gebied waar de voedselplant voorkomt beschouwd als het habitat van die soort. Habitatten kunnen van nature gefragmenteerd zijn door bijvoorbeeld bergketens en rivieren of doordat het habitat een eiland is. Vanaf de ontwikkeling van de moderne mens zijn steeds meer habitatten in stukken gedeeld door bijvoorbeeld de aanleg van wegen, steden en landbouwgronden. Het gevolg daarvan is dat tegenwoordig veel gebieden te klein zijn geworden voor een soort om te overleven omdat er te weinig voedsel en voortplantingsgelegenheden aanwezig zijn. In dit geval treedt vaak genetische erosie op. Naar aanleiding van deze constatering is veel onderzoek gedaan naar wat de overlevingskans is van de verschillende soorten organismen die om ons heen leven. Een trieste opsomming drukt ons met de neus op de feiten: als gevolg van habitatfragmentatie zijn wereldwijd grote aantallen soorten zoogdieren (56%), vogels (53%), reptielen (62%), amfibieën (64%), vissen (56%) en planten (20%) bedreigd. Gelukkig betekent absoluut niet dat zij niet meer te redden zijn.  Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat er tussen de 500 en 5000 voortplantende individuen (ook wel effectieve populatiegrootte genoemd) binnen een populatie aanwezig moeten zijn om de soort te laten voortbestaan. Door vast te stellen hoeveel habitat er per individu nodig is, kan men simpel berekenen hoe groot een beschermd gebied moet zijn om die specifieke soort te behouden voor de toekomst. Aangezien er aanzienlijke verschillen bestaan tussen soorten wat betreft minimale habitatgrootte, hanteert BuyWorld het principe Grootschaligheid. Dit houdt in dat er rekening gehouden wordt met het organisme dat het grootste habitat nodig heeft.  Nieuw aan te kopen gebieden komen pas in aanmerking als Evolutionary Ground  wanneer zij voldoen aan het boven beschreven criterium. Kortom, geen kleine postzegels, maar weids uitgestrekte gebieden waarin alle organismen naar harte lust kunnen evolueren.

Meer over biodiversiteit

          Tegenwoordig verstaat men onder biodiversiteit niet alleen de verscheidenheid van soorten en ecosystemen in een regio, maar ook de variatie van genen binnen soorten en ecosystemen. Voor de beschrijving van de soorten was een ordening en een eenduidige naamgeving erg belangrijk (de taxonomie). Eén van de eerste serieuze pogingen hiertoe, werd in de 18e eeuw door de Zweed Linnaeus ondernomen. Zijn indeling, in respectievelijk klasse, orde en geslacht op basis van uiterlijke kenmerken en eigenschappen, wordt nog steeds gebruikt. Dit geldt ook voor zijn naamgeving: eerst de naam van het geslacht, dan de soortaanduiding. Met het groeien van onze wetenschap over genetische verwantschappen tussen soorten, is in de loop van de tijd de indeling licht veranderd. De meest gehanteerde niveaus waarop biodiversiteit beschreven wordt, zijn de volgende:

• Niveau 1:     Genetische diversiteit: de totale variatie in erfelijke eigenschappen binnen een soort
• Niveau 2:     Soorten diversiteit: het totale aantal soorten binnen een regio
• Niveau 3:     Ecosysteem diversiteit: de variatie in ecosystemen binnen een regio

Biodiversiteit is voor mensen op alle niveaus een belangrijke natuurlijke bron. "Onze levens hangen af van biodiversiteit, op manieren die niet altijd voor lief worden genomen", schrijft wetenschapper Anthony C. Janetos. Hij en andere wetenschappers hebben de verschillende manieren beschreven hoe mensen afhankelijk kunnen zijn van biodiversiteit. Op praktisch gebied zijn mensen afhankelijk van andere soorten voor voedsel, kleding, hout, medicijnen en andere benodigdheden die ons leven comfortabel maken. Gecultiveerde gewassen en dieren worden continue "gefokt' met hun natuurlijke voorloper om nieuwe genetische combinaties te creëren, die bijvoorbeeld beter tegen droogte kunnen of ziektebestendig zijn. Bedreigde plant- of diersoorten hebben wellicht kwaliteiten die nog ontdekt moeten worden en kunnen wellicht bijdragen tot de ontwikkeling van nieuwe belangrijke medicijnen. Bovendien zorgt de combinatie van allerlei soorten planten en dieren voor belangrijke ecologische 'diensten' zoals het schoonhouden van water en lucht, klimaatregulatie, bescherming tegen erosie en natuurlijk het creëren van zuurstof in de atmosfeer die mensen inademen. “Biodiversiteit houdt de planeet leefbaar, concludeert bioloog Peter Raven.
          De belangrijke contributies die diversiteit levert, lopen echter gevaar. Biologen hebben achtduizend soorten geclassificeerd die met uitsterven bedreigd worden. Het werkelijke aantal soorten dat met uitsterven wordt bedreigd ligt waarschijnlijk veel hoger. Wetenschappers zoals Denis Saunders van Australia’s Commonwealth Scientific and Industrial Research Organisation (CSIRO) schatten dat zeventigduizend soorten per jaar uitsterven - bijna tweehonderd soorten per dag. Velen geloven dat in de volgende eeuw vijftig procent van alle soorten uitgeroeid zal zijn. Het proces van uitsterven wordt toegeschreven aan menselijke activiteiten, zoals jacht, visserij, houtkap, het transformeren van natuur in landbouwgrond of woon- en werkgebieden, en de verspreiding van exoten in fragiele ecologische gebieden. “Op directe én indirecte manier”, schrijft ecoloog Edward Grumbine, “zorgen menselijke activiteiten voor een biodiversiteitcrisis - de massaalste uitroeiing in 65 miljoen jaar". Biodiversiteit is dus niet alleen een kenmerk van gezonde natuur, het is ook een voorwaarde van overleving: wanneer een soort uitsterft, zorgt een grote biodiversiteit ervoor dat dit gat weer wordt opgevuld. De mensheid moet cruciale beslissingen nemen over hoe de biodiversiteit behouden kan blijven. Veel wetenschappers geloven dat de 21e eeuw de cruciale tijd zal zijn om het lot onze soortsdiversiteit te bepalen. De acties die wij nu ondernemen zullen een significant en langdurig gevolg hebben. Daarom moeten we nu overgaan tot actie: BuyWorld!

Van Natuurbescherming tot Evolutie

Natuurbescherming en soortsbescherming beginnen wanneer we denken dat de natuur of een soort in hun voortbestaan worden bedreigd. Het is op conservering gericht menselijk gedrag en het begint als het eigenlijk al te laat is. In veel gevallen zijn de biotopen al bijna verdwenen en/of de soorten al bijna uitgestorven. Volgens ons zijn de huidig toegepaste strategieën in de natuur- en soortsbescherming lapmiddelen. Hoewel deze lapmiddelen wel effectief kunnen zijn, blijven ze in onze ogen niets meer dan symptoombestrijding. BuyWorld is ervan overtuigd dat het veel effectiever is om het probleem bij de bron aan te pakken. Dat kan door ervoor te zorgen dat op onze planeet alle biodiversiteit, ofwel alle soorten en genetische variaties binnen deze soorten, op voorhand beschermd wordt. Op deze manier kunnen soorten zich binnen de verschillende biotopen (leefmilieus) verder ontwikkelen en blijft er binnen een soort genetische variatie bestaan. Deze genetische variatie is namelijk cruciaal voor het voortbestaan van een soort. Wetenschappers hebben berekend dat populaties met hun genetische variatie alleen langdurig blijven bestaan wanneer zij uit minimaal 5000 individuen bestaan. In het geval dat de populatiegrootte lager is, zal genetische erosie plaatsvinden. Dit houdt in dat door inteelt op lange termijn de genetische variatie daalt en het vermogen tot evolueren minder wordt. Als gevolg hiervan neemt het gemiddelde reproductiesucces en overlevingskans van de populatie af. Op dat moment is de populatie afhankelijk geworden van de mens voor haar overleving.  Het is de overtuiging van BuyWorld dat dit probleem te voorkomen is door ervoor te zorgen dat alle soorten op voorhand beschermd worden door de aankoop van zeer grote eenheden natuur. Hierin kunnen de populaties in aantallen ver boven de minimum populatiegrootte voortleven en kan in de loop van de tijd zelfs nieuwe genetische variatie ontstaan. Op de lange termijn kan deze nieuwe variatie op haar beurt leiden tot nieuwe soortvorming. De aanpak van BuyWorld reikt dus veel verder dan natuur- of soortbescherming: wij beschermen de Evolutie.

Kritische massa

Dagelijks wordt er veel energie gestoken in problemen die als afgeleide problemen beschouwd kunnen worden. De moeite die daar in gestoken wordt staat vaak in geen verhouding tot de energie die nodig is om het eigenlijke grondprobleem op te lossen. Het probleem is dat er op deze aarde teveel mensen wonen. De problemen die we proberen op te lossen en die hiervan afgeleid zijn, zijn er vele:

• Hoe voeden we alle hongerige monden?
• Hoe lossen we het fileprobleem op?
• Hoe krijgen we de kamerprijzen op een normaal nivo?
• Hoe bouwen we de open ruimte vol?
• Wat te doen aan het dreigend energietekort?
• Hoe behouden we de oerwouden, de walvissen, biodiversiteit?
• Wat is de oplossing voor de conflicten tussen bevolkingsgroepen?
• Teveel CO2, teveel vervuiling?

De lijst kan simpelweg uitgebreid worden, het antwoord blijft: “er zijn te veel mensen op deze aarde”.

We kunnen natuurlijk wel proberen het fileprobleem te laten oplossen, maar de oplossing is onder de huidige omstandigheden nog zinlozer dan het oplossen van een kruiswoordraadsel. Ook kunnen we de wachtlijsten in de gezondheidszorg laten oplossen maar ook hier wordt dan niet het echte probleem gekraakt: gezondheidszorg wordt met onze sterk vergrijzende massa en ons steeds toenemend kunnen vanzelf onbetaalbaar. Zal ooit de uitstoot van CO2 verminderen terwijl we gebaat zijn bij zijn bij een alsmaar toenemende economische groei waarbij nieuw aan te boren markten (als India en China) en bevolkingsaanwas, de simpelste middelen zijn om dit doel te bereiken?
Een teveel aan iets lost zich altijd vanzelf wel op maar de vraag is ten koste van wat? Hoeveel soorten moeten er nog van deze aardbol door toedoen van de mens verdwijnen? Soorten die soms al miljoenen jaren bestaan en door ons in een fractie van tijd vernietigd worden. De ene deel van de mensheid heeft geen kennis, besef en middelen om het tij te keren terwijl de andere deel veelal te rijk, te onverschillig en te egocentrisch is om het een halt aan toe te roepen. Liever houden we ons bezig met kleine dagelijkse pietluttigheden dan met de echte problemen. Is politiek veel meer dan het blussen van (zelf aangestoken) brandjes? Is het veel meer dan het strelen van eigen ego? Is er enige lange termijn visie te ontdekken?

Gelukkig: een teveel aan iets lost zich altijd vanzelf wel op... maar de vraag is ten koste van wat? Om dit antwoord, dat niemand zal bevallen, niet af te wachten moeten er mondiale maatregelen getroffen worden, maatregelen met enige tact. Een reductie van de wereld bevolking heeft zo zijn consequenties, immers een massamarkt is goed voor de economische en technologische ontwikkelingen. Bepaalde staten en godsdiensten zullen al evenmin staan te springen bij reducties. En dus zal alleen hierom deze reductie niet zonder problemen verlopen, indien we tenminste enig effect willen sorteren. Reductie geeft andere problemen, kleine en grote:

• Wie betaalt de pensioenen?
• Hoe vangen we de dalende huizenprijs op?
• Wat blijft er over van Greenpeace of het Wereld Natuurfonds?
• Wat is de economische schade en wat zijn de gevolgen (op langere termijn)?
• Wat is de kritische ondergrens?

Het antwoord op de laatste vraag, de kritische ondergrens, is wellicht nog het meest interessant. Er is een kritische massa grens voor alle activiteiten die we op deze aardbol ontplooien. Zo zouden Adam & Eva voor een groot deel van de dag zich beziggehouden moeten hebben met hun eerste levensbehoeften; zo zouden we geen auto, radio of TV hebben als de massa om het economisch uit te buiten te klein was, etc.
De kritische ondergrens is moeilijk in een getal uit te drukken, de bovengrens evenmin, al heeft het er alle schijn van dat we deze grens reeds bereikt hebben ten koste van vele andere soorten.
De kritische ondergrens ligt daar waar de vooruitgang van de mensheid in gevaar komt (mocht men dit al een probleem vinden). Niet een louter economische vooruitgang maar een structurele vooruitgang. Een vooruitgang die uiteindelijk moet leiden tot een nieuwe drijfveer voor de mens, tot de ontwikkeling van de “Homo Egoconcentricus”. Hier ligt een mooie taak voor een (soort van) Verenigde Naties om én de reductie én de vooruitgang te coördineren. Een taak die verder gaat dan het blussen van “wereldbranden”, een missie die verder gaat dan het oplossen van afgeleide problemen.

 

Ook BuyWorld probeert een afgeleid probleem op te lossen, maar met recht, want het grondprobleem is taaier dan het lijkt.

CO2 Probelamtiek

De uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen neemt onheilspellende vormen aan. Dit wordt veroorzaakt door een mondiale toenemende drang naar “welvaart” en winst. De mens is uit balans en kent een chronisch gebrek aan schaarste.
Landen in opkomst, zoals China, India en Brazilië, zorgen voor een drastische toename van broeikasgassen. Maar ook de westerse wereld, aangevoerd door de Verenigde Staten weet niet van ophouden – al dan niet getekende Kyoto verdragen ten spijt. Maatregelen die er genomen worden werken onvoldoende en genomen maatregelen mogen vooral geen pijn doen. Al met al komen we niet veel verder dan het nivo van het uitbannen van de gloeilamp.
De mondiale uitstoot van CO2 stijgt sneller dan was voorzien in de meest sobere prognoses, de oorzaak is zoals gezegd de explosieve groei van de wereldeconomie en de onaflatende honger naar energie om deze groei te kunnen waarmaken. Alleen China verdubbeld jaarlijks haar uitstoot van CO2.

 

Deze trend is schokkend te noemen, niet alleen wordt er meer uitgestoten met alle gevolgen van die (opwarming aarde, verzuring meren en zeeën), maar tevens zijn deze (en andere) landen ook nog eens verantwoordelijk voor een groot deel van de kap van (oer)wouden die naast de longen van de wereld ook nog eens een groot gedeelte van de blijvend CO2 opslaan. Naar schatting blijft tegenwoordig 48 procent van de geproduceerde CO2 achter in de atmosfeer. Voorheen lag dit getal wat lager, maar het lijkt erop dat planten en oceanen wat minder CO2 opnemen (deels door verzadiging, deels omdat er minder van is). In overeenstemming daarmee stijgt de CO2-concentratie van de atmosfeer de laatste jaren snel.
Wat de precieze gevolgen zullen zijn voor de klimaatsverandering op lokaal en globaal nivo is nog onduidelijk, maar dat een en ander gevolgen heeft is duidelijk en dat die gevolgen gemiddeld voor mens, dier en plant niet gunstig zijn staat ook vast. De negatieve gevolgen worden mede veroorzaakt door de snelheid van de veranderingen; ecosystemen kunnen zich normaalgesproken probleemloos aanpassen als de veranderingen maar niet schoksgewijs plaatsvinden. De fossiele brandstoffen die in miljoenen jaren zijn opgebouwd pompt de mensheid in ongeveer een dikke100 jaar de atmosfeer in; dat dit zonder gevolgen zou kunnen zou verbazingwekkend moeten zijn.

 

BuyWorld voert een beleid dat terugdringing van CO2 bevorderd: door op een natuurlijke manier om te gaan met gebieden zal in deze gebieden, die BuyWorld Evolutionary Grounds noemt, de aanwas van flora en fauna (diversiteit) gestaag toenemen. De ontstane natuur legt op den duur broeikasgassen vast (waaronder CO2) en zal dit blijvend vasthouden. Het feit dat we heden ten dage beschikken over fossiele brandstoffen heeft alles te maken dat de natuur honderden miljoenen jaren ongestoord haar gang kon gaan. BuyWorld heeft een oplossing hoewel het duidelijk moet zijn dat deze oplossing alleen niet volstaat.